زبان کردی

زبان کردی یکی از زبانهای هند و اروپاییه که در شاخه هند و ایرانی و زیر شاخه ایرانی در کنار زبانی همچون فارسی قرار داره اما مانند دیگر زبانها دچار دگرگونی شده تحت تاثیر زبانهای سامی و بومی منطقه ( همچون سومری و ...) قرار گرفته ار حمله اعراب و مغولان بی بهره نبوده ( البته نسبت به زبان فارسی کمترین واژه های عربی توش هست) تحت سلطه پارسها ، روم و یونان و مقدونیها و همچنین اسلام و ترکان عثمانی و... بوده.

زبان کردی خیلی پیچیده و گستردس به طوری که ۲ تا کرد از ۲ منطقه متفاوت (مثلا یه سنندجی و یه کرد سوریه) به سختی میتونن منظور هم رو درک کنن و بعضی وقتها شاید از ۱۰۰ کلمه ۱ کلمه رو بفهمن!

در دسته بندی زبان کردی نظریه های مختلفی هست مثلا برخی گویش لری رو از لهجه های زبان کردی می دونن و یا بعضی ها اعتقاد دارن زبان کردی یک زبان نیست بلکه یکی از لهجه های زبان فارسیه

بگذریم به هر حال اینجا من یه دسته بندی کلی رو از کردی به عنوان یک زبان آریایی بهتون میدم:

اصولا زبان کردی رو به 3 دسته اصلی تقسیم میکنن:

1 کردی شمالی : که بخش اعظم مردم کرد به این لهجه صحبت میکنن که به گویشهای :کرمانجی ، زازایی ، بادینی و.... تقسیم میشه و بیشتر در جنوب و شرق ترکیه ، شمال سوریه ، و در مناطق هم مرز ایران وعراق با ترکیه تکلم میشه کردهای تبعیدی ساکن شمال خراسان هم شامل این دستن.

2 کردی میانه: که در ایران در استانهای کردستان و آذربایجان غربی و در بیشتر مناطق کردستان عراق تکلم میشه این دسته از زبان کردی به سورانی یا موکریانی هم مشهوره این لهجه زبان رسمی ادبی و نوشتاری کردی در ایران هستش این دسته از زبان کردی به حالتهای مختلف رایجه مثلا در عراق یه کم حالت عربی به خودش گرفته توی مهاباد خالصتر تکلم میشه و در سنندج و اطرافش به گویش اردلانی مشهوره

3 کردی جنوبی: در ایران در منطقه کرمانشاهان و ایلام و در عراق در مناطق هم مرز با استان کرمانشاه تکلم میشه از گویشهای این زبان میتونم : گورانی ، لکی ، کلهری و اورامی رو اسم ببرم ( البته برخی اورامی رو یه گویش جدا و بعضیهام اون رو جزیی از کردی میانه میدونن).

مردم کرد

حدود دوسوم کرها در جنوب و شرق ترکیه ( حدود ۲۰ استان) ساکن هستن بقیه هم در غرب ایران ( استانهای آذربایجان غربی ، کردستان ، کرمانشاه ، ایلام و کردهای کوچانده شده در زمان صفوی در خراسان شمالی) و در شمال عراق ( حکومت فدرال کردستان عراق به مرکزیت شهر اربیل) و شمال و شمال شرق سوریه و به صورت پراکنده در ارمنستان و لبنان و..... زندگی می کنن.

وضعیت حقوق بشر کردهای سوریه (از دانشنامه ویکی پدیا)

سوریه کشوری است با گروه‌های نژادی و قومیت‌های گوناگون. در اين كشور به طور عمده عرب‌ها که‌ حدود 90% جمعیت کشور را تشکیل می‌‌دهند زندگی می‌کنند (این تعداد شامل 400 هزار پناهنده‌ فلسطینی نیز هست). کردها که‌ 10% باقیمانده‌ جمعیت را تشکیل می‌دهند از تبار آریایی هستند و بیشتر در نواحی شمال شرقی و شمالی کشور زندگی می‌کنند. همچنین در این کشور اقلیت‌های کوچک زبانی آرامی (آشوری) و ارمنی نیز زندگی ميكنند.

وضعیت کردها در سوریه نسبت به دیگر کشورها ناگوارتر گزارش شده‌است. حکومت بعثی سوریه، برای این کشور که محل سکونت اقوام و گروه‌های زبانی متفاوت است تنها یک هویت می‌شناسد و آن هویت عربی است. موجودیت جامعه دو میلیونی کردها (و به قول منابع محلی ۳ الی ۴ میلیون) که ۱۰٪ ساکنین سوریه (با جمعیت ۱۹ میلیون) را تشکیل می‌دهند، همواره از جانب حکومت خاندان «اسد» انکار شده‌است. کردها، (همانطور که در ترکیه و عراق)، بزرگ‌ترین گروه اقلیت نژادی در سوریه نیز هستند.

علیرغم اینکه نواحی کردنشین آن فقیرترین قسمت‌های این کشور است در سال ۱۹۶۲ حکومت سوریه حق شهروندی صدها هزار تن از کردها را سلب نمود و حتی آنان را از آمار کشور نیز حذف کرد، که البته این تعداد، اکنون پس از گذشت بیش از ۴۰ سال افزایش یافته‌است. این تعداد از کارت شناسایی ملی (ID) محرومند که برای ضروری ترین، ابتدایی‌ترین و حیاتی‌ترین نیازهای خود همچون تحصیل، معالجه و غیره... ضروری است.

در ۲۹ ژانویه ۲۰۰۶ برخی منابع اعلام داشتند که‌ سوریه قصد بازگردانی حق شهروندی به‌ افراد نامبرده‌ را دارد.

بعد از اینکه حافظ الأسد، رهبر حزب بعث، در سال ۱۹۷۰، به سمت رئیس جمهوری سوریه رسید سرکوب و خفقان کردها و دیگر اقلیت‌های این کشور، به طور قابل ملاحظه‌ای تشدید یافت. بعثی‌های سوریه عملیاتی مشابه و هم‌زمان با صدام حسین رهبر حزب بعث عراق و رئیس جمهور وقت این کشور که در کردستان عراق انجام می‌داد و حملات یا عملیات تعریب (عربی کردن منطقه) نامیده می‌شد را شروع کردند.

در مارس ۲۰۰۴ به دنبال یک مسابقه محلی فوتبال در شهر کردنشین قامشلی، نیروهای نظامی سوریه به سرکوب و کشتار مردم این شهر پرداختند که منجر به چندین روز درگیری میان مردم و نیروهای مسلح حکومتی شد و بیش از ۳۰ کشته و صدها مجروح به جای گذاشت و شمار بیشتری نیز بازداشت و روانه زندان‌ها شدند.